BÀI 2: GIẢI PHÓNG

Ngày 20-2-1975, Thường vụ Tỉnh ủy triệu tập cuộc họp để thảo luận bố trí lại lực lượng của tỉnh. Ngay sau cuộc họp, bộ phận tiền phương trực tiếp chỉ đạo - chỉ huy lực lượng vùng đông được thành lập, do đồng chí Bí thư Tỉnh ủy làm chỉ huy. Trong khi đó, đồng chí Vũ Văn Đoàn - Phó Bí thư Tỉnh ủy và một bộ phận cán bộ cùng Sư đoàn II giải phóng Tiên Phước - Phước Lâm, phát động quần chúng lập chính quyền, làm công tác “binh địch vận”, thực hiện chính sách cách mạng sau khi giải phóng. Đồng chí Đỗ Thế Chấp - Phó Bí thư Tỉnh ủy chịu trách nhiệm trực lo hậu cần cho lực lượng phía trước, giải quyết những công việc thường xuyên và đột xuất.

>> Bài 1: Chiến dịch đột phá

Trong chiến dịch mùa xuân 1975, ta chủ trương đánh cắt đứt một mắt xích trong dãy phòng ngự của ngụy và mục tiêu được chọn là Phước Lâm - Tiên Phước, cách Tam Kỳ 20km về phía tây. Nếu ta chiếm Tiên Phước, Phước Lâm, thị xã Tam Kỳ thì tuyến đường “một” của ngụy sẽ bị uy hiếp trực tiếp. Lực lượng địch ở đây có khoảng 3.000 tên với 6 tiểu đoàn Bảo an, 2 đại đội Biệt lập, 41 trung đội Dân vệ nghĩa quân, 2 đội pháo (10 khẩu 105 và 155mm). Toàn cụm phòng thủ có 77 cứ điểm chia làm 3 khu: Chi khu quận lỵ Tiên Phước, Chi khu quận lỵ Hậu Đức (đóng tại xã Phước Lâm) và “cao điểm” Suối Đá. Ngoài ra còn có 33 ấp chiến lược, 10 khu dồn dân. Trong đó, Tiên Phước là khu then chốt, mất Tiên Phước các khu phòng thủ khác khó giữ vững. Khu Suối Đá là khớp nối giữa Tam Kỳ và Tiên Phước, gồm một dãy liên hoàn các ngọn núi Dảy Thám, Dương Huê, Dương Bàn Quân. Ta chiếm được Suối Đá đồng nghĩa cài được cái then khóa chặt lực lượng địch để tiêu diệt.

Để hợp đồng với chiến dịch Trung ương ở Buôn Ma Thuột, Sư đoàn II bộ binh, Lữ đoàn 52 Quân khu 5; đoàn cán bộ của tỉnh, lực lượng địa phương Tiên Phước được lệnh tấn công nổi dậy giải phóng Phước Lâm - Tiên Phước. Đêm 8-3, các đơn vị của ta tiến vào vị trí tập kết an toàn. 4 giờ 30 phút ngày10-3 (*) từ chân đồi Dương Côn - nơi đóng sở chỉ huy Sư đoàn II, hai phát pháo hiệu xanh - đỏ vút lên bầu trời báo hiệu giờ G đã điểm. Chiến dịch tiến công giải phóng Phước Lâm - Tiên Phước bắt đầu.

Đến 16 giờ cùng ngày, quân ta đã hoàn toàn làm chủ các mục tiêu trong phương án, đánh tan rã toàn bộ các đơn vị địch. Nhiệm vụ diệt quân đồn trú đã được thực hiện với thời gian chỉ bằng 1/3 dự kiến ban đầu.

Bị một đòn choáng váng, địch điều Sư đoàn II ngụy từ Quảng Ngãi ra Tam Kỳ, chuẩn bị cho cuộc hành quân giải tỏa. Ngày 11 tháng 3, Liên đoàn Biệt động 12, cùng Tiểu đoàn Bảo an, Chi đoàn xe bọc thép của địch từ Tuần Dưỡng lên Cẩm Khê. Cùng ngày, Trung đoàn 5 và Trung đoàn 2 ngụy từ Quảng Ngãi ra phối hợp cùng 2 Tiểu đoàn Bảo an - có xe thiết giáp chi viện - đánh lên Dương Leo, Dảy Thám. Chưa dừng lại ở đó, địch tiếp tục chi viện Trung đoàn 4 - Sư II ngụy từ Quảng Ngãi ra và Trung đoàn II - Sư đoàn III ngụy từ Quảng Đà vào để tăng cường lực lượng phản kích.

Trong 2 ngày 13 và 14 tháng 3, quân dân Quảng Nam đã tiêu diệt, bức rút 11 chốt điểm ở 3 xã phía tây Thăng Bình; mở đường đưa 3 tiểu đoàn bộ binh và hỏa lực xuống vùng đông. Còn tại khu vực Phước Lâm - Tiên Phước, sau 7 ngày đêm nổi dậy và tấn công, ta đã giải phóng quận lỵ - chi khu rộng hơn 200km2 cùng 21.000 dân. Lúc này, 12.000 dân của Tiên Phước di dời qua Phước Lộc từ năm 1972 cũng đã trở về.

Đêm 23-3-1975, các đơn vị tham chiến trên chiến trường Phước Lâm - Tiên Phước được lệnh phản công địch, tiêu diệt Sư đoàn II, 2 Lữ đoàn Biệt động ngụy, giải phóng thị xã Tam Kỳ. Cùng đêm đó, được lệnh của quân khu, bộ đội địa phương huyện phát động quần chúng, du kích giữ vùng giải phóng đông Thăng Bình, sử dụng Tiểu đoàn 70 và 72 đánh vượt qua Bình Nam - Kỳ Anh - Kỳ Phú (nơi chưa giải phóng) rồi đánh vào diệt trận địa pháo Núi Cấm; đánh sập cầu Kỳ Phú, bao vây phía đông  không cho địch ở thị xã Tam Kỳ tháo chạy ra biển.

Sau 2 giờ rưỡi chiến đấu quyết liệt trên hướng tiến công chủ yếu, quân ta diệt gọn Trung đoàn 4 - Sư II ngụy và làm chủ khu vực ngã ba Trường Xuân - sân bay Kỳ Bích. Trên hướng tấn công quan trọng quân ta đánh chiếm Cẩm Khê, Cốc Rạng; Liên đoàn 12 Biệt động bị tiêu diệt, số còn lại tháo chạy về Quán Rường… Tuyến phòng ngự lâm thời phía tây Tam Kỳ của địch bị phá vỡ, bọn sĩ, quan binh lính hoang mang. Thừa thắng, quân ta từ 3 hướng đông - tây - nam có xe tăng dẫn đầu ồ ạt tấn công vào thị xã Tam Kỳ. Bọn địch số bị tiêu diệt, số tháo chạy…

10 giờ 30 phút ngày 24 tháng 3 năm 1975, thị xã Tam Kỳ được giải phóng. Đến ngày 27-3-1975, giải phóng hoàn toàn tỉnh Quảng Nam.

Hoàng Minh Thắng
Nguyên Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam

------------
(*): Theo cuốn Lịch sử đấu tranh cách mạng huyện Tiên Phước (giai đoạn 1858-1975) - xuất bản năm 1993, trang 272: Đúng 0 giờ 30 phút ngày 10-3-1975, ta nổ súng tấn công Tiên Phước.

Bookmark

Lượt xem: 673

Ý kiến của bạn (0)

Gởi ý kiến

Tên

Email

Nhận xét của bạn

hẹp hơn | rộng hơn

Gởi ý kiến