Khó sưu tầm hiện vật cách mạng

Thứ Ba, 08/11/2011, 00:44 [GMT+7]

Nhận thức được vai trò và trách nhiệm của mình đối với thế hệ mai sau, hằng năm Bảo tàng Quảng Nam đã dành một khoản kinh phí nhất định để sưu tầm hiện vật cách mạng. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố khác nhau, công tác này đang gặp rất nhiều khó khăn...

alt
Một hiện vật cách mạng sưu tầm được.

Những tư liệu, hiện vật liên quan đến 2 cuộc chiến chống Pháp và Mỹ tại Quảng Nam đã được sưu tầm, thu thập chưa xứng tầm; nhiều tư liệu, hiện vật còn thất lạc trong dân gian, chôn giấu ở nhiều địa điểm nên ngày càng hư hỏng, mất mát. Đặc biệt, những tư liệu liên quan đến các nhân chứng nay đã tuổi cao sức yếu chưa được ghi chép lại... Hơn 10 năm qua, Bảo tàng Quảng Nam đã sưu tầm được hơn 10 nghìn hiện vật các loại, trong số đó hiện vật cách mạng sưu tầm được rất khiêm tốn.

Điều đáng lo hiện nay là người dân vẫn chưa nhận thức được ý nghĩa vai trò của hiện vật cách mạng đối với thế hệ mai sau nên không ít người đem... bán phế liệu, làm thất thoát những hiện vật quý. Những hiện vật còn lại cũng không dễ gì động viên hay thuyết phục được họ hiến cho bảo tàng. Có những hiện vật khi bảo tàng hỏi mua thì họ đưa ra giá quá cao, kinh phí bảo tàng không thể đáp ứng được. Trong khi đó, chính quyền các địa phương cũng chưa thực sự quan tâm đến công tác sưu tầm và gìn giữ hiện vật cách mạng trên địa bàn.

Năm 2002, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Nam ra Thông tri số 11 - TT/TU về “Sưu tầm, hệ thống và sử dụng những tư liệu quý về đề tài chiến tranh cách mạng” trên địa bàn tỉnh. Đến năm 2009, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị số 54 - CT/TU về việc “Tiếp tục triển khai công tác sưu tầm, hệ thống và sử dụng những tư liệu quý về đề tài chiến tranh cách mạng”. Trên tinh thần đó, các ban ngành, địa phương tích cực triển khai sưu tầm tư liệu lịch sử cách mạng và cũng đã có nhiều tư liệu quý được sưu tầm, nhiều tác phẩm được xuất bản, có địa phương chuẩn bị cho việc lập phòng truyền thống.

Tuy nhiên, cán bộ Bảo tàng Quảng Nam đi sưu tầm hiện vật ở các địa phương đã gặp một số trở ngại. Cụ thể, khi cán bộ bảo tàng phát hiện hiện vật, địa phương không cho lấy mà giữ lại để chuẩn bị trưng bày khi làm phòng truyền thống. Trong khi thực tế đa số địa phương chỉ mới triển khai được tinh thần của thông tri và chỉ thị chứ chưa có kế hoạch, chuyên môn cũng như điều kiện vật chất để sưu tầm và bảo quản hiện vật; cán bộ văn hóa cơ sở cũng chưa nắm rõ chuyên môn về công tác sưu tầm. Trước thực tế này, thiết nghĩ cần có sự chỉ đạo về các biện pháp phối hợp cụ thể trong công tác sưu tầm hiện vật, nhất là phối hợp với nghiệp vụ bảo tàng để công tác sưu tầm hiện vật phát huy hiệu quả. Tránh trường hợp sau này đem hiện vật về mà không lập được hồ sơ khoa học, không đánh số hiện vật... khiến hiện vật trở thành “hiện vật chết”, gây lo ngại sẽ mất đi những hiện vật gốc có giá trị.

Ông Trần Tấn Vịnh - Giám đốc Bảo tàng Quảng Nam tâm sự: “Hiện vật liên quan đến 2 cuộc chiến chống Pháp và Mỹ trên địa bàn Quảng Nam đều nằm lại Bảo tàng Đà Nẵng. Trước khi chia tách tỉnh, lãnh đạo 2 địa phương đã thống nhất chủ trương “sau này những hiện vật thuộc Quảng Nam sẽ bàn giao lại cho Bảo tàng Quảng Nam quản lý”. Nhưng  không rõ vì lý do gì đến nay Bảo tàng Quảng Nam vẫn chưa có hiện vật nào được bàn giao”. Ông Vịnh còn cho biết, nhiều khi cán bộ Bảo tàng Quảng Nam bỏ công sức đi sưu tầm, phát hiện nhưng vẫn không thể đưa hiện vật về với bảo tàng. “Mấy hôm trước, một số anh em Phòng Sưu tầm trưng bày có chuyến đi sưu tầm ở một xã nọ, phát hiện hiện vật cách mạng. Sau khi điều tra rõ lai lịch, thỏa thuận thời gian và giá cả, về cơ quan làm thủ tục, khi quay lại để tiếp nhận thì vợ của người này lại không đồng ý, bảo để lại làm kỷ niệm cho con cháu” - ông Vịnh kể.

Rõ ràng, sưu tầm hiện vật bảo tàng hiện nay không chỉ đơn thuần là việc phát hiện, vận động chủ nhân hiến tặng cho bảo tàng mà còn cần chú trọng công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức và sự hiểu biết về truyền thống cách mạng của địa phương, cần sự vào cuộc của chính quyền địa phương. Về phía bảo tàng, khi cán bộ đi sưu tầm cần phải chủ động, linh hoạt hơn trong việc làm thủ tục tiếp nhận hiện vật, tránh trường hợp đã thỏa thuận xong lại bị chủ hiện vật thay đổi ý kiến.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình, với lòng say mê nghề nghiệp, các thế hệ cán bộ của Bảo tàng Quảng Nam mong muốn từ những hiện vật gốc có thể tìm hiểu nghiên cứu tư liệu viết lời thuyết minh làm sống lại một thời kỳ cách mạng, giáo dục truyền thống yêu nước. Tuy nhiên, đang có mối lo về tình trạng hiện vật cách mạng bị thất lạc, phân tán...

TRẦN VŨ

;
.
.