Cơ chế nào cho điện vùng cao?

Nhờ có điện sinh hoạt, cuộc sống của cư dân miền núi trên địa bàn toàn tỉnh gần đây đã có bước chuyển đáng mừng. Tuy nhiên, cơ chế nào để duy trì nguồn điện lâu dài, có chất lượng là vấn đề cần được tính đến.

Điện ở thị trấn Thạnh Mỹ (Nam Giang) đẹp và khang trang không kém ở thành phố.

Điện về vùng cao

Tuyến đường 14D từ thị trấn Thạnh Mỹ lên Cửa khẩu Đắc Ốc chênh vênh trên những vách núi đá dựng đứng, lãng đãng mây mù. Dọc đường, thi thoảng gặp một vài xóm nhỏ của đồng bào Cơtu, Tờ Riềng nằm chơ vơ, lọt thỏm giữa đại ngàn Trường Sơn. Ngược xuôi xe cộ của Nhà máy thủy điện Seekaman 3 đang thi công tại tiểu khu I của Cửa khẩu Đắc Ốc và người dân Sê Kông (Lào) qua lại mua bán trao đổi hàng hóa gần biên giới khiến cuộc sống nơi đây sôi động hẳn. Từ thị trấn Thạnh Mỹ, một lưới điện 22kV xuất phát từ trạm biến áp 110kV (E 156) chạy men theo tuyến đường 14 D đưa điện lên Cửa khẩu Đắc Ốc nên các nhà dân trên đường 14D hầu như đã có điện. Dây dẫn đưa điện vào nhà giăng ngang, dọc trên những trụ điện nhỏ nhưng cứng cáp và có xà sứ hẳn hoi. Đặc biệt ở ngã ba Chà Vàl (Nam Giang), từ ngày có điện người dân ở đây gần như đã định cư hẳn. Nhiều hộ đã mua ti vi, đầu máy, có hộ mua cả máy vi tính, tủ lạnh…

Trưởng thôn A Pát 1, xã Chà Vàl chỉ tay về phía những ngọn núi xa xa, cho biết: “Từ đây vào các thôn của xã đường sá cách trở, đi bộ phải mất cả buổi, mùa mưa lại càng khó đi, thế nhưng thôn nào cũng có điện. Bán điện cho các thôn trong đó gian nan. Thợ điện phải nhờ đến trưởng thôn thông báo lượng điện tiêu thụ của từng hộ dân, hẹn ngày để họ đến gươl nộp tiền điện. Nếu thợ điện tự đi thu từng nhà, có khi cả tháng không thu được đồng nào!”. Ngoài ra, theo lời ông Trưởng thôn A Pát 1, các trưởng thôn ở vùng này còn “thay mặt” thợ điện giải quyết nhiều vấn đề về điện cho dân, bởi nếu không như thế, thì mỗi khi đứt dây, cháy bóng phải chờ thợ điện từ Thạnh Mỹ lên thì mất đến mấy ngày.

Kinh doanh hay hỗ trợ?

Riêng đoạn từ La Dêê lên Cửa khẩu Đắc Ốc, không có nhà dân nhưng cũng phải kéo thêm 15km đường dây, hạ thế 1 trạm 50kVA để cấp điện cho việc xây dựng cửa khẩu, mỗi tháng chỉ bán được khoảng 3 triệu đồng tiền điện. Làm một phép tính đơn giản, có thể thấy việc đầu tư cấp điện cho khu vực này thì phải mất hơn 140 năm mới hoàn vốn bằng toàn bộ số tiền bán điện.

Công trình kéo điện lên Đắc Ốc được Công ty Điện lực 3 vay vốn đầu tư, tổng giá trị hơn 25,5 tỷ đồng, và phải thi công trong hơn một năm mới hoàn thành đưa vào sử dụng vào năm 2005. Đầu tư rất lớn, và sau đầu tư lại phải tốn công sức, tiền của để duy tu, bảo dưỡng đường dây cũng như duy trì việc cấp điện cho đồng bào, nhưng chỉ có hơn 700 hộ dân 3 xã vùng cao Tà Bhing, Chà Vàl, La Dêê (Nam Giang) cùng với 8 khách hàng tại Cửa khẩu Đắc Ốc sử dụng điện. Chi nhánh Điện Đại Lộc (Điện lực Quảng Nam) đã phải cử ra một nhóm công tác gồm 5 công nhân kết hợp quản lý đường dây và trạm, xử lý sự cố và kinh doanh bán điện cho ngần ấy khách hàng ở khu vực này. Tính ra, mỗi tháng cả nhóm chỉ bán được khoảng 22.000kWh điện (bình quân mỗi hộ dùng chưa đến 30 kWh/tháng), tương ứng doanh thu 15 - 16 triệu đồng. Riêng đoạn từ La Dêê lên Cửa khẩu Đắc Ốc, không có nhà dân nhưng cũng phải kéo thêm 15km đường dây, hạ thế 1 trạm 50kVA để cấp điện cho việc xây dựng cửa khẩu, mỗi tháng chỉ bán được khoảng 3 triệu đồng tiền điện. Làm một phép tính đơn giản, có thể thấy việc đầu tư cấp điện cho khu vực này thì phải mất hơn 140 năm mới hoàn vốn bằng toàn bộ số tiền bán điện. Còn lãi suất tiền vay ngân hàng, tiền mua điện, sửa chữa công trình, công cán quản lý phục vụ và biết bao nhiêu các loại chi phí khác, chắc chắn ngành điện phải gánh chịu! Trong khi đó, địa bàn Quảng Nam có 8 huyện với hơn 104 xã miền núi được đầu tư, kinh doanh điện phần lớn đều bị lỗ thì khó lấy khoản nào để bù vào.

Anh Nguyễn Tính, Tổ trưởng Tổ điện hỗn hợp phụ trách khu vực huyện Nam Giang cho biết, làm công nhân điện ở miền núi vô cùng gian khổ. Chế độ, chính sách tuy cao hơn ở đồng bằng, ngoài ra còn được Điện lực Quảng Nam trợ cấp thêm các chi phí, song chỉ bấy nhiêu đó cũng không bõ bèn gì so với giá cả sinh hoạt vô cùng đắt đỏ nơi đây. Đi lại giải quyết công việc toàn bằng xe máy cá nhân, nếu có hỏng hóc dọc đường thì cũng phải nhịn đói, dắt bộ cả chục cây số. “Cuối năm 2009 vừa rồi, gặp cơn bão số 9, một trụ điện trên tuyến đường dây La Dêê - Đắc Ốc bị ngã, Điện lực Quảng Nam phải bỏ ra hơn 30 triệu đồng để thay trụ, nối dây. Số tiền ấy, cả nhóm chúng tôi bán điện suốt cả năm trời cho khu vực này cũng chỉ vừa đủ để khắc phục một cây trụ điện hư hỏng!” - anh Tính tâm sự.

Theo lộ trình quy định của Chính phủ tại quyết định số 21/2009/QĐ-TTg, ngày 21-02-2009, thì vào các năm 2010-2012 giá điện sẽ theo cơ chế thị trường, và hoạt động điện lực sẽ theo cơ chế thị trường cạnh tranh. Trong điều kiện đó, việc kinh doanh điện cũng phải chịu sự tác động của quy luật cung cầu và lấy hiệu quả kinh tế làm thước đo. Ngành điện sẽ tập trung vào nơi nào thuận lợi, kinh doanh có lãi. Vì vậy, nhiệm vụ phục vụ điện cho miền núi phải được tính đến với hướng là một hoạt động phúc lợi xã hội. Có như vậy mới duy trì việc cấp điện lâu dài, ổn định và có chất lượng cho miền núi; đồng thời có điều kiện đầu tư cấp điện cho 11 xã, với hơn 72 thôn hiện chưa có điện ở miền núi Quảng Nam. Chính vì thế, một cơ chế phù hợp để mọi cư dân miền núi được hưởng thụ điện như miền xuôi là điều mà các ngành chức năng cần phải tính đến!

NHỊ TRIỀU

Tags:

Bookmark

Cơ chế nào cho điện vùng cao?

Ý kiến của bạn (0)

Gởi ý kiến

Mới cập nhật