Tết rẫy của người Bh'noong thường bắt đầu từ đầu tháng 11 âm lịch hằng năm và kéo dài đến 10 ngày.

Xã vùng cao Phước Lộc (Phước Sơn). Ảnh: D.HOÀNG

Chuẩn bị 

Chúng tôi đến thôn 1 xã Phước Mỹ (Phước Sơn), khi những gùi lúa cuối cùng được đưa về nhà kho. Anh Hồ Văn Chiêu, mới ngoài 30 tuổi, được dân làng tín nhiệm bầu làm trưởng thôn đang họp bàn với già làng Hồ Văn Rói để định ngày ăn tết cho toàn thôn. Thông thường, theo lời anh Chiêu và già Rói thì trong thời gian 7 đến 10 ngày trước ngày ăn tết rẫy, đàn ông, thanh niên ở từng gia đình trong làng lên rừng tìm con chim, con chuột; xuống sông, suối bắt con cá... Phụ nữ thì chọn những củ sắn ngon nhất để chưng cất rượu cần, chọn nếp, gạo baton - loại ngon nhất chuẩn bị gói bánh. Thêm một điều thú vị thể hiện tính cộng đồng cao của người Bh'noong là: mỗi hộ trong làng góp một đến hai lon gạo tùy theo hoàn cảnh, cho gia đình có người được chọn làm chủ cúng tết. Khi tất cả đã chuẩn bị xong, già làng đến nhà làng đánh lên những tiếng chiêng, tiếng trống vang xa, như muốn báo cho thần linh, cho bạn bè, bà con rằng "làng đã bước vào mùa ăn tết rẫy". 

Anh Hồ Văn Chiêu nói: "Năm nay, nhờ thời tiết thuận lợi, nương rẫy của cả làng đều được mùa, nên bà con rất vui mừng, phấn khởi và cùng nhau bước vào một dịp ăn tết rẫy to hơn mọi năm đó". Già làng Hồ Văn Rói thông tin thêm: "Tết của người Bh’noong khác với người Kinh là ăn theo mùa thu hoạch, vì vậy khi kết thúc vụ mùa lúa rẫy trong một năm, người già xem mặt trăng, mặt trời và chọn ngày đẹp nhất để báo tin cho cả làng cùng đón tết".

Ăn tết

Tờ mờ sáng, tại nhà anh Chiêu, nghi thức cúng gói bánh diễn ra, rất giản đơn nhưng cũng đượm màu huyền bí. Bên bếp lửa, chủ cúng lâm râm khấn vái với "thần lửa, thần gạo", biểu lộ lời cảm ơn và cầu mong thần linh phù hộ cho dân làng một mùa vụ bội thu, rồi gói tượng trưng những chiếc bánh. Sau đó, dân làng mới lấy gạo từ lễ cúng đem về nhà và bắt đầu gói bánh ăn tết. Chiếc bánh của người Bh'noong được gọi là "bánh ốc". Nguyên liệu là gạo baton trộn chung với nếp, cũng được gói bằng lá dong hoặc lá đốt nhưng không có nhân. Mâm cỗ tết của người Bh'noong rất đơn giản gồm: bánh ốc, rượu cần, thịt chuột rừng, cá chua... 

Tuy tết rẫy của người Bh'noong diễn ra trong 10 ngày, song chỉ trong ngày đầu tiên, ngày thứ tư và ngày thứ chín là người dân gói bánh và “ăn to”. Trong những ngày tết bà con chúc tụng nhau từ nhà này sang nhà nọ, cùng uống rượu cần, say sưa hát cùng nhau những bài hát cộng đồng. Chị Hồ Thị Nhia thôn 1 xã Phước Mỹ nói: "Năm nay, cái rẫy nhà mình được mùa, thu hơn 15 bao lúa, nhà mình mừng lắm. Mình chọn 3 ang gạo baton ngon nhất để gói bánh; chồng mình thì lên rừng kiếm được chuột rừng, heo rừng và hôm nay mời cả làng cùng ăn tết đây".

DOÃN HOÀNG - TẤN SỸ

Bookmark

Gởi qua email

Lượt xem: 215

Ý kiến của bạn (0)

Gởi ý kiến

Tên

Email

Nhận xét của bạn

hẹp hơn | rộng hơn

Gởi ý kiến