Hiệu kèn xung trận cho đấu tranh vũ trang

Trong cuộc trò chuyện với phóng viên Báo Quảng Nam, ông Đoàn Văn Viên - Bí thư Huyện ủy Hiệp Đức đã khẳng định như vậy khi nói về cuộc khởi nghĩa ở làng Ông Tía (thôn 6, xã Phước Trà) cách đây 50 năm.

PV: Thưa ông, khởi nghĩa làng Ông Tía có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc đấu tranh giải phóng quê hương?

Ông Đoàn Văn Viên: Sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954, nước ta tạm thời bị chia cắt thành hai miền Nam - Bắc và đế quốc Mỹ ngang nhiên can thiệp vào Việt Nam, dựng lên chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm nhằm thực hiện chiến dịch “tố cộng, diệt cộng” để trả thù những người kháng chiến cũ. Chúng đã biến những làng xóm, những dòng sông thơ mộng thành nơi chôn người man rợ, nhất là khi chiến dịch “Thượng du vận” bị đồng bào ta vạch mặt, tẩy chay, địch càng đánh phá ác liệt hơn. Dẫu cho bọn Mỹ - ngụy gieo rắc biết bao tội ác nhưng đồng bào vẫn một lòng, một dạ theo Đảng, theo Bác Hồ, trung thành với cách mạng. Làng trở thành nơi chở che, chỗ dựa cho lực lượng kháng chiến.

Năm 1960, xã Phước Trà thành lập Đội tự vệ gồm 11 đồng chí, do ông Hồ Văn Đề chỉ huy. Ngay sau khi ra đời, Đội tự vệ đã được huyện cử cán bộ quân sự đến huấn luyện, rồi tích cực vận động nhân dân xây khu nhà bí mật ở một thung lũng nhỏ ngược dòng sông Trà Nô để dự trữ lúa gạo, muối, giáo mác và các vật dụng cần thiết khác nhằm chuẩn bị chiến đấu lâu dài. Trước tình hình địch tăng cường đàn áp; lãnh đạo Đảng và đồng bào nơi đây xác định rằng, muốn cách mạng tồn tại, không còn cách nào khác là phải vùng lên cầm vũ khí tiêu diệt quân thù. 5 giờ sáng ngày 13-3-1960, Đội tự vệ cùng 30 gia đình ở làng Ông Tía đã nổi dậy tấn công địch bằng những chiếc rựa. Với sự mưu trí và lòng dũng cảm, họ đã tiêu diệt tại chỗ 5 tên địch, thu 6 khẩu súng và toàn bộ đạn dược, quân dụng. Sau đó lập bãi chông, dựng thò, bẫy đá, chặt cây ngã để chống địch càn.

Có thể nói, cuộc khởi nghĩa làng Ông Tía tuy quy mô không lớn nhưng là ngòi nổ mở đầu, là hiệu kèn xung trận cho phong trào đấu tranh khởi nghĩa vũ trang ở tỉnh Quảng Nam, là điển hình thành công về sự vận dụng đúng đắn Nghị quyết 15 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa 2) trong việc kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang. Và, chiến công này đã đánh dấu cho thời kỳ chuyển biến mới: dùng bạo lực cách mạng giành thế tiến công kẻ thù.

PV: Để giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống yêu nước cao đẹp ấy, thời gian qua địa phương đã làm gì, thưa ông?

Ông Đoàn Văn Viên: Ngay tại làng ông Tía (thôn 6, xã Phước Trà), ngoài việc đầu tư xây dựng khu nhà sàn truyền thống, chính quyền và nhân dân Hiệp Đức cũng đã lập một bia di tích mô tả lại diễn biến cuộc khởi nghĩa và ghi danh 11 chiến sĩ trực tiếp tham gia trận đánh vũ trang đầu tiên ở Quảng Nam này. Không chỉ vậy, khi đồng chí Hồ Văn Đề - người có công rất lớn trong cuộc khởi nghĩa ấy qua đời, địa phương tổ chức xây mộ ông đối diện với nhà truyền thống, bên kia sông Trà Nô để mọi người biết đến.

Bia di tích khởi nghĩa làng Ông Tía. Ảnh: V.S

Suốt nửa thế kỷ qua, năm nào tuổi trẻ huyện nhà cũng tổ chức hội trại “Về Nguồn” tại nơi này để ôn lại truyền thống cách mạng vẻ vang của cha ông, để tri ân những người làm nên chiến thắng lịch sử ấy. Đặc biệt, hiện nay, ngành giáo dục Hiệp Đức đang xúc tiến nhanh việc đưa vào giảng dạy môn lịch sử địa phương cho học sinh bậc tiểu học và THCS, trong đó sẽ tập trung đề cập sâu về cuộc khởi nghĩa làng Ông Tía...

PV: Thưa ông, bây giờ cuộc sống của đồng bào ở làng Ông Tía nói riêng và xã Phước Trà nói chung như thế nào?

Ông Đoàn Văn Viên: Tháng 4-2000, Phước Trà được chia tách thành hai đơn vị hành chính mới là xã Sông Trà và Phước Trà. Sau khi chia tách, xã Phước Trà (mới) chủ yếu là bà con đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Thời điểm đó, việc đi lại còn rất gian nan, đời sống của người dân lắm khó khăn. Mười năm qua, bên cạnh việc phát huy tối đa nội lực và tranh thủ sự hỗ trợ từ nhiều phía, địa phương đã dành một nguồn tiền không nhỏ để đầu tư xây dựng đồng bộ kết cấu hạ tầng cho xã miền núi này. Chỉ tính riêng từ năm 2003 đến nay, tại Phước Trà, ngân sách nhà nước đã bỏ ra gần 50 tỷ đồng để thi công hàng chục cây số đường giao thông các loại, nhiều công trình thủy lợi, trường học, trạm xá, bưu điện, lắp đặt hệ thống phát sóng FM công suất 20W, điện thắp sáng, nước sinh hoạt. Cạnh đó, đại bộ phận nông dân còn được hỗ trợ nhiều công cụ lao động, khai hoang ít nhất 10ha lúa nước. Nhờ vậy, đã giải quyết một cách cơ bản nhu cầu đi lại, sinh hoạt, sản xuất của nhân dân.

Nhờ tích cực đẩy mạnh tuyên truyền, thời gian qua bà con không còn đốt rừng làm nương rẫy mà tập trung khai hoang lúa nước, ứng dụng mạnh mẽ tiến bộ của khoa học kỹ thuật vào quá trình canh tác nên cảnh đói không còn xảy ra như trước. Mừng hơn, trong số những hộ dân vừa nêu thì đã có 64 gia đình nhận khoán chăm sóc gần 155ha cao su đại điền với mức thu nhập 650 nghìn đồng/hộ/tháng. Ngoài ra, cả làng còn có 11 lao động được Công ty Cao su Quảng Nam nhận vào làm công nhân khai thác mủ, lương mỗi người từ 1-4 triệu đồng/tháng. Xin nói thêm, đến nay, làng Ông Tía đã có 66 hộ dân được chương trình 134 hỗ trợ làm nhà kiên cố. Thời điểm này, các ngành liên quan ở huyện đang gấp rút triển khai xây dựng 12 ngôi nhà sàn (theo Quyết định số 33 của Thủ tướng Chính phủ) cho những hộ dân sống quanh nhà truyền thống làng Ông Tía. Dự kiến, cuối tháng 3 này sẽ hoàn thành.

PV: Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!

Nguyễn Văn Sự (Thực hiện)

Bookmark